فصل سه غذاهاى آبگون 1 - آبگوشت ( اوّگوش [ ت ] owgus [ t ] ) : « آبگوشت » معروفترين و مغذّىترين غذاى آبگون ايرانى است كه در همهء سرزمين‌هاى ايرانىنشين پخته و خورده مىشده و مىشود . براى تهيّهء اين غذا از گوشت گوسفند و آب و گاهى كمى روغن ، پياز ، نخود ، لوبيا و گاه ليمو عمّانى ، گوجه‌فرنگى ، سيب‌زمينى ، نمك ، زردچوبه و زعفران استفاده مىكنند . آبگوشت از جهت اينكه مادّهء غذايى خاصّى بدان بيفزايند يا نيفزايند انواعى داشته كه هنوز هم در بيرجند معمول است . 1 - 1 - آبگوشت آلو ( - االو alu ) : به اين آبگوشت بجاى ليمو يا گوجه‌فرنگى آلوى بخارايى مىافزايند و به آن « اوّگوشت االو ow guste alu » مىگويند . 2 - 1 - آبگوشت ساده ( - ساده sade ) : اين آبگوشت را بدون روغن مىپزند و بجز پياز و نخود و لوبيا و يا ادويه مادّهء ديگرى به آن نمىزنند به همين جهت آن را « اوّگوشت ساده owguste sade » مىنامند . اين آبگوشت را « يخنى yaxni » نيز مىخوانند . 3 - 1 - آبگوشت سبزى ( - سوّزى sowzi ) : گاهى در آبگوشت انواع سبزى مانند تره ، جعفرى ، مرزه و . . . نيز مىريزند . در اين صورت آن را « اوّگوشت سوّزى ow guste sowzi » مىنامند .